Wanneer eigenaars denken aan stedenbouwkundige regelgeving, denken ze meestal aan de woning zelf of een uitbreiding ervan. Zaken waarvan iedereen begrijpt dat er regels aan verbonden zijn.
Veel minder aandacht gaat naar wat er rond de woning gebeurt.
In de praktijk ervaar ik dat bijvoorbeeld verhardingen steeds vaker een aandachtspunt vormt bij een verkoopdossiers. Een oprit, een terras, een parkeerplaats of een volledig verharde voortuin (en soms zelfs achtertuin) lijken vaak onschuldige ingrepen. Toch kijkt de overheid daar vandaag heel anders naar dan pakweg tien en zelfs vijf jaar geleden.
Dat heeft alles te maken met de manier waarop we omgaan met ruimte, water en klimaat.
Vlaanderen behoort tot de meest verharde regio's van Europa. Doorheen de jaren werden tuinen stukje bij beetje aangepast. Een extra parkeerplaats hier, een groter terras daar, wat grind naast de woning om gemakkelijker te kunnen manoeuvreren. Vaak gebeurde dat zonder enige slechte intentie en vooral ten behoeve van het gebruiksgemak.
Vandaag weten we dat al die kleine ingrepen samen een grote impact hebben.
Wanneer regenwater niet meer in de bodem kan infiltreren, neemt de kans op wateroverlast toe. Tegelijk wordt het grondwater minder aangevuld tijdens droge periodes. Ook de biodiversiteit gaat achteruit en verharde oppervlakken warmen sneller op tijdens warme zomerdagen. Daarom zet Vlaanderen steeds nadrukkelijker in op ontharding, infiltratie van regenwater en een slimmer gebruik van de beschikbare ruimte.
Wat veel eigenaars niet beseffen, is dat verharding juridisch veel ruimer wordt bekeken dan enkel een klassieke oprit of een terras. Ook grind, kunstgras en andere vormen van bodemafdekking kunnen een stedenbouwkundige impact hebben. “Da is toch waterdoorlatend?” hoor ik dan … Jammer genoeg moet ik vaak wijzen op een bouwovertreding en de meldingsplicht die de verkoper daarbij heeft.
En daar ontstaat vaak verwarring
Veel werken werden jaren geleden uitgevoerd zonder dat iemand zich vragen stelde over vergunningen of vrijstellingen. Pas wanneer een woning verkocht wordt, komt het onderwerp opnieuw naar boven. De antwoorden die ik standaard krijg:
“de buren zeggen er niets van”
“de buren doen dat zelf ook”
“heb je al eens in de straat rond gekeken?”
“dat is toch waterdoorlatend?”
“dat is al lang verjaard”
“wij hebben het zo gekocht”
ik wil er nu geen grap van maken maar vooral aantonen dat het bij ons is ingebakken van zulke werken uit te voeren zonder stil te staan bij regels die er kunnen gelden.
Vroeger is niet nu
Kandidaat-kopers zijn vandaag beter geïnformeerd. Overheden, vastgoedmakelaars, notarissen, schatters van de bank, … voeren controles uit. Ook banken kijken steeds vaker naar de algemene regelmatigheid van een eigendom en baseren hier ook uitgiftes van kredieten op.
Ik zie eigenaars soms oprecht verrast reageren wanneer blijkt dat een verharding die al jarenlang aanwezig is, toch vragen oproept tijdens een verkoop. Een verkoop is immers het moment dat er een staat van bevinding wordt opgemaakt en alles in beschouwing wordt genomen.
Dat betekent uiteraard niet dat elke oprit of elk terras problematisch is. Wel dat het verstandig is om vooraf na te gaan of alles correct werd uitgevoerd en of er aandachtspunten bestaan die een koper mogelijk zal opmerken.
Wat jarenlang als een praktische verbetering werd beschouwd, kan vandaag plots een stedenbouwkundige vraag oproepen. Dat is niet altijd logisch voor eigenaars, maar het is wel de realiteit waarmee geïnformeerde kandidaat-kopers steeds vaker rekening houden.
Wat me daarnaast opvalt, is dat de aandacht voor ontharding steeds zichtbaarder wordt. Waar vroeger een volledig verharde voortuin vaak als praktisch werd beschouwd, zien we vandaag steeds meer initiatieven die eigenaars aanmoedigen om opnieuw ruimte te geven aan groen en infiltratie van regenwater.
Vorige week las ik nog een artikel over het ontharden van voortuinen. Een paar jaar geleden zou dat misschien als een niche-onderwerp beschouwd zijn. Vandaag zie je dat steeds meer gemeenten, organisaties en experten eigenaars aanmoedigen om anders naar hun voortuin te kijken.
Niet alleen omwille van het uitzicht, maar ook omdat een groene voortuin helpt om regenwater opnieuw in de bodem te laten sijpelen. Dat vermindert de druk op rioleringen, helpt wateroverlast voorkomen en zorgt ervoor dat waardevol regenwater niet verloren gaat tijdens droge periodes.
Ontharden
Dat betekent uiteraard niet dat elke voortuin volledig onthard moet worden. Wel dat we anders beginnen nadenken over de ruimte rond onze woning dan vroeger het geval was.
Eigenlijk vind ik dat een positieve evolutie. De voortuin wordt opnieuw meer een onderdeel van de leefomgeving in plaats van louter een parkeerplaats of een verzameling klinkers. Groen zorgt voor verkoeling, meer biodiversiteit en vaak ook voor een aantrekkelijker straatbeeld.
Wie mijn eerdere blogs over het vergunningenbeleid heeft gelezen, weet dat Vlaanderen steeds sterker inzet op duurzaam ruimtegebruik. Ook bij verhardingen zien we diezelfde evolutie. Niet méér verharden, maar slimmer verharden.
Overweegt u om uw woning te verkopen? Dan loont het de moeite om niet alleen naar de woning zelf te kijken, maar ook naar wat er rondom werd aangelegd. Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen tijdens het verkoopproces en zorgt voor een vlotter traject voor zowel verkoper als koper. Ik bekijk samen met u het volledige plaatje en help graag om verrassingen te vermijden en goed voorbereid aan een sluitend verkooptraject te beginnen.
